Suplement z siłowni w gabinecie psychiatry. Co kreatyna ma wspólnego z mózgiem

Dlaczego mózg w ogóle potrzebuje kreatyny?

Mózg to najbardziej paliwożerny organ twojego ciała: waży około 2% masy, a zużywa około jednej piątej energii. Gdy jest przeciążony stresem, niedoborem snu albo chorobą, neurony pracują na wysokich obrotach i szybko wyczerpują zapasy ATP, tej samej „waluty energetycznej", którą znasz z wpisu o kreatynie i mięśniach. Fosfokreatyna działa wtedy jak bufor, który pozwala szybko odtwarzać energię tam, gdzie jej brakuje.

To nie jest teoria wymyślona pod suplement, tylko powód, dla którego psychiatrzy w ogóle sięgnęli po kreatynę w badaniach: w depresji obserwuje się zaburzenia metabolizmu energetycznego mózgu, więc pomysł, by dostarczyć mu więcej budulca do produkcji energii, był logiczny.

Co pokazało badanie z udziałem kobiet z depresją?

Najgłośniejsze badanie opublikowano w American Journal of Psychiatry. Wzięły w nim udział 52 kobiety z dużą depresją, które rozpoczynały leczenie lekiem z grupy SSRI. Połowa dostawała dodatkowo kreatynę, połowa placebo, przez 8 tygodni, pod stałą opieką psychiatry.

Wynik: remisję, czyli praktyczne ustąpienie objawów, osiągnęło 52% kobiet z grupy kreatynowej wobec 25,9% w grupie placebo, a poprawa w grupie kreatynowej pojawiała się szybciej.

I teraz zatrzymaj się ze mną na chwilę, bo to zdanie łatwo przeczytać zbyt entuzjastycznie. To było jedno badanie na małej grupie. Kreatyna była tam dodatkiem do leków, nie ich zamiennikiem, i przyjmowano ją pod nadzorem lekarza. Kolejne, mniejsze badania idą w podobnym kierunku, ale naukowcy zgodnie piszą, że potrzeba większych prób. Uczciwy wniosek brzmi więc tak: to jeden z ciekawszych tropów we wspieraniu leczenia depresji, a nie gotowa terapia z drogerii. Jeśli podejrzewasz u siebie depresję albo się z nią leczysz, pierwszym adresem jest lekarz, a rozmowę o jakiejkolwiek suplementacji przeprowadź z nim.

A co z „mgłą mózgową" i zmęczeniem po nieprzespanej nocy?

Tu dane są skromniejsze, ale ciekawe. W badaniach nad niedoborem snu kreatyna poprawiała czas reakcji i pamięć roboczą u osób niewyspanych, czyli dokładnie wtedy, gdy mózgowi brakuje energii najbardziej. Efekty poznawcze u wyspanych i zdrowych osób są za to dużo mniej jednoznaczne, więc nie obiecuję ci, że kreatyna zrobi z ciebie szachistkę.

Często pytacie też o mgłę mózgową w okresie okołomenopauzalnym. Mechanizm pasuje, bo wahania estrogenu wpływają na gospodarkę energetyczną neuronów, ale na dziś to sensowna hipoteza badawcza, a nie potwierdzony efekt. Piszę to wprost, bo wolę, żebyś usłyszała to ode mnie niż z reklamy, która obiecuje więcej, niż wie nauka.