Glowness - sklep internetowy
Ksylitol fiński, nie chiński. Dlaczego sprawdzam pochodzenie słodzika

Ksylitol fiński, nie chiński. Dlaczego sprawdzam pochodzenie słodzika

Czym różni się ksylitol fiński od chińskiego?

Zacznę od tego, co uczciwie trzeba powiedzieć: ksylitol to ksylitol, chemicznie ta sama cząsteczka niezależnie od źródła. Skoro tak, to skąd różnica w cenie i po co w ogóle patrzeć na pochodzenie? Bo kupujesz nie tylko cząsteczkę, ale też surowiec i proces, z których powstała.

FINLANDIA
SUROWIEC
brzoza, bez modyfikacji genetycznych
DOŚWIADCZENIE
produkcja od dekad
PROCES
bez kwasowej hydrolizy
CHINY
SUROWIEC
kukurydza, często modyfikowana genetycznie
DLACZEGO
tania i dostępna na masową skalę
PROCES
fermentacja z drożdżami, bywa kwasowa hydroliza

Fiński ksylitol powstaje z brzozy, drzewa, którego nikt nie modyfikuje genetycznie i którego Finowie używają do produkcji ksylitolu od dekad. Chiński powstaje z kukurydzy, bo kukurydza jest tania i dostępna na masową skalę, a Chiny należą do światowej czołówki producentów roślin modyfikowanych genetycznie. Inny jest też sam proces: ksylitol z kukurydzy wytwarza się najczęściej w fermentacji z użyciem drożdży, a przy produkcji bywa stosowana kwasowa hydroliza, technologia, której w Finlandii się nie używa ze względu na obciążenie środowiska.

Po czym poznać, skąd pochodzi twój ksylitol? Po etykiecie i po cenie. Producent fińskiego chwali się pochodzeniem wprost, bo to jego główny atut, a bardzo tani ksylitol bez podanego kraju pochodzenia to niemal na pewno kukurydziany import. Dlatego na naszym opakowaniu od razu widzisz, że ksylitol pochodzi z fińskiej brzozy i że w składzie nie ma nic poza nim.

Czy ksylitol jest zdrowszy od cukru?

Ksylitol słodzi prawie tak samo mocno jak biały cukier, więc w przepisach używasz go dokładnie w tej samej ilości: tam, gdzie sypałaś łyżeczkę cukru, sypiesz łyżeczkę ksylitolu i niczego nie musisz przeliczać. Różnica zaczyna się po połknięciu.

KSYLITOL
Indeks glikemiczny 7–13
Kalorie / 100 g około 240 kcal
Słodkość 1:1 z cukrem
BIAŁY CUKIER
Indeks glikemiczny około 65
Kalorie / 100 g blisko 400 kcal
Słodkość punkt odniesienia

Cukier ma indeks glikemiczny około 65 i po zjedzeniu poziom glukozy skacze. Ksylitol ma indeks w okolicach 7–13, czyli tego skoku nie wywołuje, i dlatego sięgają po niego osoby z cukrzycą i insulinoopornością. Do tego ma około 240 kcal na 100 g, gdy cukier blisko 400, więc przy tej samej słodyczy zjadasz prawie 40% mniej kalorii.

Dwa wyjątki przed pieczeniem. Ksylitol nie karmi drożdży, więc ciasto drożdżowe na nim nie wyrośnie. Nie karmelizuje się, więc karmelu ani chrupiącej polewy z niego nie zrobisz.

Cała reszta działa: kawa, herbata, ciasta na proszku do pieczenia, serniki na zimno, dżemy i nasze galaretki, które właśnie ksylitolem dosładzam najczęściej.

Co ksylitol robi zębom?

To najlepiej przebadana właściwość ksylitolu i powód, dla którego trafił do gum do żucia i past. Bakterie odpowiedzialne za próchnicę żywią się cukrem: fermentują go, zakwaszają jamę ustną i niszczą szkliwo. Ksylitolu strawić nie potrafią, bo ma inną budowę niż cukry, którymi się żywią. Dostają słodycz, z której nic nie mają.

Badano to od lat 70., między innymi w Finlandii, gdzie ksylitol jest częścią codziennej profilaktyki od pokoleń. U nas dostajesz go w czystej formie, bez gumy i bez pasty, więc słodząc nim herbatę czy galaretkę, przy okazji nie fundujesz bakteriom pożywki, którą fundowałby im cukier.

Najczęstsze pytania

Czy ksylitol ma jakiś posmak?

Nie zostawia posmaku i nie zmienia smaku tego, co nim słodzisz. Kawa, herbata czy galaretka smakują tak, jakby były dosłodzone cukrem, bez chemicznej nuty znanej ze sztucznych słodzików.

Mam cukrzycę, mogę go używać?

Ksylitol ma niski indeks glikemiczny i dlatego jest popularny wśród osób z cukrzycą i insulinoopornością. Miejsce ksylitolu w twojej diecie skonsultuj z lekarzem albo dietetykiem, bo to zależy od twojej sytuacji, nie od etykiety.

Ile ksylitolu mogę zjeść dziennie?

Ksylitol należy do polioli, a te w nadmiarze działają przeczyszczająco, więc zaczynaj od małych ilości i obserwuj, jak reaguje twój organizm. Przy zwykłym słodzeniu kawy czy deserów większość osób nie odczuwa nic.

Czy ksylitol jest bezpieczny dla psów i kotów?

Nie i to jest ważne: dla psów ksylitol jest silnie toksyczny nawet w małych ilościach. Trzymaj go poza zasięgiem zwierząt i nie dawaj psu ani kotu niczego słodzonego ksylitolem.

Skąd na opakowaniu informacja o śladowych ilościach orzechów i glutenu?

To informacja o linii produkcyjnej, na której pakowany jest produkt. Sam ksylitol jest bezglutenowy i ma jeden składnik.

Fiński ksylitol i galaretki, które nim słodzę

Ksylitol z brzozy, jeden składnik, 800 g. Galaretki w pięciu smakach, bez cukru i bez syropu glukozowo-fruktozowego.

O autorce: Solvita, założycielka Glowness. Do sklepu wybrała ksylitol z Finlandii, bo przy słodzikach sprawdza nie tylko skład, ale i surowiec oraz proces produkcji. Sama słodzi nim swoje galaretki i poranną herbatę.

Ten wpis ma charakter informacyjny i nie jest poradą medyczną. Jeśli chorujesz na cukrzycę lub insulinooporność, jesteś w ciąży albo przyjmujesz leki, skonsultuj zmiany w diecie z lekarzem.

ŹRÓDŁA
  1. Harvard Health Publishing, Xylitol: what to know about this popular sugar substitute, 2024. Indeks glikemiczny i kaloryczność ksylitolu na tle cukru. Link
  2. Riley P, Moore D, Ahmed F, Sharif MO, Worthington HV (2015), Xylitol-containing products for preventing dental caries in children and adults, Cochrane Database of Systematic Reviews. Link
  3. Honkala S i in. (2024), The effect of xylitol chewing gums and candies on caries occurrence in children: a systematic review, European Archives of Paediatric Dentistry. Link
  4. Salinas-Marin AC i in. (2024), Is xylitol effective in the prevention of dental caries? A systematic review, Journal of Clinical and Experimental Dentistry. Link